(1)Pem erintah Pu sat m enetap k an k eb i jak an pen gu pah an seb ag ai sal ah sat u upaya m ewu jud kan h ak P ek erja/ B uru h atas pen ghi dup an yang lay ak b ag i k em an u si aan.
( l a) Dal am m en etapkan keb i jak an pen gu p ah an seb ag ai m an a di m ak sud pada ay at ( 1), Pem eri ntah Pu sat m el i batk an pem eri n tah daerah dan dew an pen gupahan. ( 2) Kebi jak an pen gu p ah an seb agai m an a di m aksud pad a ayat ( 1) m eru pak an pro gram strat egis nasi onal . ( 3 ) Pem eri n tah . .. S K N o 2 672 55 A PRE SIDEN RE PL B L I K IND O NESI A (3 ) P e me rint a h d ae ra h d a l am me l aksa nak an k e b ijak a n p en gup ah an w a j ib b erpe do m an p a d a ke bijakan P e me ri n t ah Pusat.
3.Ke t e n t ua n a y a t ( 2 ) h uruf b P a s al 5 d iub ah se h i ng g a b e rb un y i s eb ag ai b e ri ku t :
P a s al 5
(1)Ke bijak a n p en gupah an d it e t a p k a n s ebag ai s al ah sa tu u pa y a m e wu ju dk a n hak P eke rja / B uruh a t a s p e n g h idupan y a n g lay ak b agi kema n us iaan .
(2 ) K e bija ka n p e ngu paha n seba g a i man a d im ak s ud p a d a a y a t ( 1) meli put i : a . U p ah mini m u m ; b . st ru k tu r d an sk a l a Upah y an g p rop o rs ion a l ; c . U pa h kerj a le m bur; d . U pa h ti dak masuk k e rj a d a n / a tau ti dak m e laku ka n p e ke rj a a n k are na alasa n t e rte n t u ; e . b en t u k d a n ca ra p em ba y a ra n Upah ;
f.hal - hal y ang d apat d iperh it un g k a n d e ng an U pa h ;d an g . Upah se b a g a i d a sar p eng hi tun g a n ata u p em bay aran hak d an k e w a ji ba n l ain n y a .
4 . P e n j elasan a y a t (1) P a sal 6 d iub ah s ebag a i m a n a t e rc a n t u m d al am p en jelasan . 5 . Ke t e nt u a n ay a t (1) P a s al 21 d iubah s e hin gg a b erbun yi sebag ai b eri k u t : P a sa l 21 (1 ) P e n gusaha wa jib me nyu sun d an men era pkan s t ruk tu r d an sk a l a U p ah d i P e rus a h a a n d e ng an me m perha tika n ke m am pua n Perusa ha a n d a n p roduktiv i t a s, se rta g olo n g a n , jaba tan , mas a k e rja , p end idik a n, d a n k om pe t e nsi. ( 2 ) Stru k tur d a n skal a Up ah s e b a g a i m an a d i m ak sud p a d a a y at ( 1) w aj ib d ibe rit a huk an ke p ada seluruh P e k erj a/Buruh se cara p eroran g a n . (3 ) S t ru kt u r d an s k a la U p ah y an g d ib e ri t ah uk a n sek urang- ku ra n gny a st ruktu r d an s kal a Up ah p ada go lo ng a n ja b a ta n se suai d e n g a n jaba tan P e k e rj a / B u ruh y a ng b ersan g k u t an .
6.Ke t e nt u an . ..
S K N o 2 67 256 A P RES IDEN R E PL E LI K INDONES I A 6 . K eten t u a n ay at ( 1 ) d an ay a t ( 3) P as al 2 5 d iubah s e h in gga b e r bu n y i s e b ag a i be ri ku t: P as al25 ( 1 ) U p ah mi n i m u m terdi r i atas:
a.U p ah mi n imu m pr ov i n s i;
b . U p a h mi n i mum ka bu pat en /k o ta de ngan s yar a t ter t en t u ;
c.U pa h mi n i mu m s e k t o r al pro v i n si; dan
d.U p a h mi n i mu m s e k t o r al ka bupat en / k o ta d e n gan s ya r a t t er t en tu .
( 2) U p a h min imu m s eb ag a i mana dimaks u d pa da a yat ( 1) di t et apk an be rda sar ka n ko n d is i ek o n o m i d a n ke t en a g aker j aa n. ( 3) P en e t a pan U p ah mi n i mu m dil aku k a n ba gi :
a.prov i n si ata u kabupa t en / k o ta y a n g me m ili ki U p ah mi n imu m;
b.ka bu pat en /k o ta yang be l u m me m il iki U pah mmn 1 mu m;
c.prov in si atau kabupat e n / k o t a ya n g me m ili k i U p ah mi n imum se k t o r al ;
d.p ro v in si at au kabupa ten / k o ta y an g be lu m me m iliki U p ah mi n i m u m s e k t o ra l; d an e . p rov i n s i at a u ka bu pat e n /k o ta ha si l pe me k a r an .
( 4) D ih apu s . ( 5) D ih apu s . 7 . K e ten tu a n ay at ( 3), ayat ( 6), da n ay a t ( 7) P a sal 2 6 diu bah s e h i n gg a be rbu n yi s e bag a i b e r iku t: P as al2 6 ( 1 ) P r o v i ns i a tau ka bu p a t en / k o t a yang me m ili ki U p a h mi n imu m s e b ag aim a na d ima ksu d da l am P a s al 25 ay a t ( 3) hu ruf a mela ku k an pe n yes u ai an nil ai U p ah mi n imu m s e ti a p t a hun . ( 2) P en yesu ai a n nil ai U pah mi n i m u m s e b a gaim ana di maksu d p ada ay at ( 1 ) dih itun g meng gu n akan fo rmu l a pe n ghit u n gan U p a h mi n imu m d en ga n me m pe rtimb angkan v a r i a be l p e r t u mbuh an ek o n om i , in fla s i , da n in de k s te rt e n tu . ( 3) In d e k s ... SK No 2 6725 7 A PRE S ID EN
(3)I ndeks te r t entu sebagaim ana dim aksud pa da ayat (2) yang di s i mbol ka n a m erupaka n vari abel ya ng m ewa ki l i kontribusi t enaga ke r ja ter hadap pe r tum buha n ekonom i pr ovi ns i a t au ka bupaten/kot a de ngan me m pe r hat i kan kepe nt i nga n Peru s a haa n dan Peker ja/Buruh ser t a pr ins i p pr opor s i ona li t a s unt uk m e me nuhi kebut uha n hi dup layak ba gi Peker ja /Buru h.
( 4) For mul a penghi t unga n Upah mi ni m um se ba ga i m ana dimaks ud pada a ya t (2) se baga i ber i kut : U M «1 = UM « + N i l ai Penye s uai an U M@1 ( 5) N il ai pe nyesuai a n Upah mi ni m um dal am fo rmul a pe nghi t unga n Upah mi ni mum seba gai m ana di ma ksud pa da a yat (4) dihi t ung sebagai be ri kut: N il ai Penye s uai an U M. n = {Inflasi + (P E x a )} x U M(
(6)S i m bol a se bagaim ana di m aks ud pa da a ya t ( 5) m erupaka n var i abel yang be r a da dal am rent a ng ni l a i 0,50 (nol kom a lim a nol) sampai de ngan 0,90 (nol kom a sembil an nol ) .
( 7) Si m bol a se bagaim ana di m aksud pada a ya t (6) dit e ntukan nil ai nya oleh de wa n pengupahan pr ovi ns i ata u de wan pe ngu pahan kabupaten/ kot a de nga n mem pe r ti m bangkan: a . kes e i m bangan ant ara kepe nt i ngan Pe ke r ja/Buru h dan Peru s ah aa n; dan
b.pe rban dingan a nt a r a U pah mi ni m um dan kebut uha n hidup l ayak.
(8)Sela i n pe r tim bangan sebagai m an a dim aksud pa da aya t (7) , dalam mene nt ukan a dapat m em pe r t imbangka n fa kt or lai n ya ng rele va n de nga n kondi s i ket ena gakerj aa n.
(9)Jika nil ai pe nyes uai an U pah mi ni m um seba ga i m ana di m aks ud pa da a yat (5) le bi h kec il a ta u s ama dengan 0 ( nol) , U pah mi nimum yang a ka n dit et apkan sa ma denga n ni l ai Upah mi ni m um ta hun berja l an.
( 1 0) Data yang di gu na kan unt uk pe nghit unga n nil ai penye s uaian Upah mi ni m um se ba ga i m an a di ma ksud pada a yat (5) be r s um be r dar i le m baga yang be rw ena ng di bi dang st a t i st ik.
8.Pasal ...
SK No 2 6 7 258 A P R ES I D E N
8.Pa sal 26A di hapus .
9.K et ent ua n Pas al 27 ayat (4) di hapus se hingga Pasal 27 ber bunyi seba ga i ber i kut :
Pa sal 27
(1)Gube r nur waj ib m ene t apkan U pah mi nim um pr ovi nsi s et i ap tahun.
(2)Pene ta pan Upah mi ni m um provi ns i s ebaga i m ana di m aks ud pa da a yat ( 1) dil akuka n de nga n penye s uai a n nil ai Upah mi nim um .
( 3) Penghi t ungan pe nyesuai an ni l ai U pah mi nim um pr ovi ns i di l ak ukan se s uai for mul a pe nghi t ungan Upa h mi ni m um se ba ga i m an a dim ak sud da l am P asa l 26 ayat (4) dan penghi t ungan nil a i penyes uai an Upah mi ni m um se bagai m ana di m aks ud dal am Pa s al 26 a ya t (5) . ( 4) Dihapus .
10.K e t ent uan Pa s al 28 ayat (3) di hapus sehi ngga Pa s al 28 ber bunyi sebagai be rikut :
P asal 28
(1)Penghi t ungan penyes uaia n ni l ai U pah m i ni m um pr ovi ns i dil akukan ol eh dewan pengu pahan pr ovi ns i.
(2)H asil pe nghit unga n pe nye s uai an nil a i Upah m i ni m um pr ovi ns i se ba gaim ana dim aks ud pada ayat ( 1) di r ekom endasi kan kepa da gube rnur m el a l ui dina s yang m enye l e nggaraka n uru s an pem erint a han di bi dang ke t enagaker j aan pr ovi ns i .
(3)Diha pus .
11.K et entuan Pa s al 34 a yat (3) di ha pus da n a ya t (5) Pa sal 34 di ubah se hingga Pas al 34 berbunyi seba gai berikut :
P a s al3 4 ( 1) Penet apan U pah mi nimum bagi ka bupaten/ kota yang te l ah memil i ki Upah mi ni m um ka bupaten/ kota seba gai mana dim aks ud dalam Pas al 30 a yat ( 2) huruf b, dil akuka n de ngan pe nye s uaian ni l ai Upah m i ni m um.
(2)Penghi t ungan .. .
SK N o 2 6725 9 A PRES IDEN RU EP LB LIK IND O N E SI A (2 ) Pe ng h itun g a n penye suai a n n il ai Up ah m i n i m um k a b up a t e n/k ot a dil ak u kan se s uai f o rm u la pe ng h itun g an Up ah mi n im um se b agai m a n a di mak s ud da lam Pa s al 2 6 ayat (4 ) dan peng h it ungan n il ai p enyes uai a n U p a h m inim um se b agai m an a di mak s ud dal am Pa s a l 26 ayat (5 ). (3 ) Dih a p us . (4 ) Pe ngh i t u ngan pen y e suai a n n i lai Up ah m inim um k ab up ate n/k ot a dil ak u k a n oleh dewa n pe n gup ah a n k a b up ate n /k ot a . (5 ) Ha s il p en g h i t un g a n pen y e s uai an n il ai Up ah m i n im um ka b up at en/k ota se b aga im an a dim ak sud pad a ayat (2 ) di s amp aika n k e p ad a bupati / w ali k ot a u nt uk di r e kom end a s i kan k e p a d a gu b e rn ur mel al ui di n a s yan g m eny el enggar a k a n u ru s an p e meri nt ah an di bi d an g ket e na ga k erj aan pr ovi n si . 1 2. Kete nt ua n a y a t (1) Pa s al 34 A d i ub a h da n Pas al 34 A aya t (2) d ihap us seh i ng ga Pas al 34 A b e rb unyi se b a ga i b eri kut : Pa s al3 4 A
(1)G ub ern ur d ap at memi nt a sar an da n p e rtim b a n gan de wan pe ngup ah a n pr ovin si dalam men e t a pk an U p ah mi ni m um k a b u p a ten/k ota ya n g dir e kome nd as i k a n ol e h bup ati/w ali k ot a se b agai m a n a di m ak s ud dal am Pa s al 34 aya t (5 ).
(2)Dih a p us .
1 3. K e te nt ua n a yat (2 ) dan ayat (3 ) Pa s a l 35 diub a h sehin g ga be r b un yi se b aga i berik ut : Pas al 35
(1)D ihap us .
(2 ) Up ah min im um k a b up ate n/k ot a d i tet ap k an de ng an K ep ut us an Gub ern ur d an diumu mkan p a l ing l am ba t pad a tan g ga l 25 N ove mb er t a h un berja lan . (3 ) Da la m ha l tan g ga l 25 Novem b e r j atuh pa d a h a r i Min g gu , h ar i l ib ur n as i o n al, ata u h ari l i b ur r e s m i , Upah min i mum k ab up a t en/ k ot a d i t eta p ka n dan diumumk an o l e h gub ernur a ta u p enj ab at gu b ern ur 1 (s atu) h ar i se t e lah h a r i M ing gu, h ar i l ib ur n as ional , at au h ar i libur r esm i . (4 ) Upah .. . SK No 2 6 7260 A PR E S ID EN R E PL B LIK IN D ON E SI A (4 ) U p a h mi n im um k ab up ate n/k ot a se b aga i m an a dim a k sud pa d a ayat (2) dan aya t (3 ) b erlaku t e rh itu ng m ul ai t an gg al 1 Ja n uar i tah un be ri k utn y a . ( 5) Pe la ks anaan k e t en tuan se ba gai m an a di mak s ud pad a aya t (2 ) dan ayat (3 ) t id ak boleh be rte nt a n g an deng an k eb i j a k an p engup aha n se b aga im an a dim ak s ud dal a m P as al 4. 1 4. Set e lah B a gian K et i g a B ab V di t am b a h k an 2 (d ua ) Bagian , ya k n i Bagi an Ke emp at da n B agi an Kel i ma sehin gga b erb uny i se b aga i b e rik ut: B agi an K e em p at Up ah M in im um Se ktora l Pr ovinsi Pas al 35 A
(1)G ub e rn ur w a j i b m ene t a p kan U p a h mini mum sektora l pr ovi n s i .
(2 ) P e n et a p an Up ah mini mum se ktora l provin s i dil ak uk an bagi :
a.provins i yan g m emili k i Up ah mi nim um sektoral p rovins i ; atau b . pr ovinsi y an g be lum me mili ki Up ah min i mum sek toral p r ovi nsi .
Pas al 35 B
(1)Up ah m in imum se kt oral provins i seb a ga im a n a di m ak s ud da l am Pa sal 35 A a yat ( 1 ) di t etapk an oleh gub e rn ur u ntu k sekt or te rte nt u yan g berlaku di w il ayah pr ovi ns i be rs an g k u t an.
(2 ) Se k tor terte nt u se b aga im an a di m ak s ud pa d a aya t (1) di t e t a pk a n de n g an k r i teri a:
a.k a te g ori u s a h a se s ua i k las i fik a s i bak u l a p a n ga n u s a h a Ind one s ia 5 (li m a) digit ;
b.te rd a p a t l eb ih dar i 1 (s atu) Peru s a h a an p a d a sek tor y ang be rs an g k utan den g a n sk al a u s ah a meneng a h cla n/ a tau be sar se suai deng an ke t e nt uan pera tu r a n perund an g - u nd an gan di bid an g u sah a m i kr o, k ecil, d an m e ne ngah ; d an c . m em ili ki k ar ak teri s t i k da n r is i k o k erj a y an g b erb ed a dari se k tor l a i nnya.
Pas al 35 C ... S K N o 2 6726 1 A P R E S IDEN REP L BLIK I ND O NE S I A P asal 3 5C ( 1 ) B esara n n ilai U p ah m in im um s e k t o ra l p rov insi s eba g a im an a d i ma ksud da lam P as al 3 5 B aya t ( 1) dihit ung d engan k e t e nt uan s e b a g a i b eri k ut : a . nil ai U p a h minim um s ekto ral p rovi n si ha rus l e b ih tingg i d ar i n ilai U p ah mi nim um pro v insi ; d a n
b.nil a i U pah min im um s e ktora l pro vi nsi d ihit ung m enggu nak an form u la s e b a ga i mana dima ksud d alam P a sal 2 6 ay at ( 4 ) d an n ilai peny esu a i an U p ah mi nimum s eb a gaim a na dim a k sud da la m P asal 26 ay at ( 5) .
( 2) Nil ai a p ada n il ai p e ny e sua ia n U p ah minim u m unt u k U p ah m inimu m s e kto ra l p ro vi nsi d i t en t uk a n o leh de wa n pe ngupahan p ro vin si . P a s al 3 5 D ( 1) Gu be rnur me ne t a pka n U p ah min im u m s ekt o ral p ro vin s i p a da s ek tor tertent u b e rdasar kan rek om end asi d e w a n pe n gup a han p rovinsi. ( 2) D e wan pe ngup a h a n p ro vinsi m e m b e rik an re kom enda si k e pad a gubern u r, s et e lah mela kuk an ta h ap an:
a.i d ent ifik asi dan an alisis m enge n a1 s ekt o r te rte nt u b erda s a rkan kriteri a s e ba ga i m ana dim aksud dal am P asal 3 5 B ayat ( 2 ); d an b . p enghit un gan b esar an n ilai U p ah min im um sek toral p rovin si s esuai d en gan ket en tu an s e baga i m ana d i m aksud d a l am P asa l 35C.
( 3 ) S e t e lah me lakuk a n tah ap an s e ba gaim an a d imak su d pa da ay at ( 2 ) , de wan pe ngup aha n p ro vi n si me nent uk a n:
a.s e k to r terte n t u; dan
b.be sar a n nil a i U p ah m i nim u m s e k t o ral p ro vin si, d eng an me m pertim bangka n k o ndisi kelan gs ung an usah a s e k tor te rte n t u .
( 4 ) Da la m m en e nt u kan s e k tor te rte nt u s eb aga im a na d im ak sud p a d a a y at ( 3 ) h u ru f a , de wan p engupa h an p ro vin si mem int a s ar an dan m asu kan ke pa d a o rgan isasi P e ngusaha da n S e rik a t P e kerj a/ S erik a t Buru h pad a s e kt or terk ait di provi nsi y ang be rsan gku t an . ( 5 ) H a sil ... SK N o 2 6 7262 A PRES I DEN R E PLBLI K I N DON ES I A (5 ) H a s il pen en t uan m en gen ai sekt or ter t e n t u dan be saran n il ai U pah m i ni m u m se k tor a l pr ovi n s i s ebag aiman a di mak s ud pad a a ya t (3 ) ditu angka n dal am b en t u k su r a t r ek o m en d asi dan dis am p ai k an kepada gub er n ur m el al u i di n as y ang men ye len gg ar a k a n u ru s an pem er i n t ah an d i b id an g ke t en ag a ker ja an pr ov i n s i . Pas al 35E
(1)U p a h mi n imu m s ekto r al pr o vi ns i di t et a p k an den gan Kepu t u s an G uber n u r dan d i u m u mkan pal i ng l am b at 5 (li ma) h ar i s et el ah U pah m i nim u m pr o v i nsi di t e t a p k an .
( 2 ) Da l am hal ta n gg a l p e n et ap an Upah m i n imum sektor al pr ov i n si ja tu h pada h ari M inggu, h ari l i bu r nas i on al, at a u har i l i bu r re s mi , Up ah m i n imum s ektor al pr ov i ns i d it et apk a n d an d iu mumkan oleh gub er n u r a t a u pen j abat gub er n ur 1 (satu) h ari s et elah hari M i nggu , har i li bu r nas ional, a t a u hari l i b ur r e s m i .
(3)U pah m i n i mu m sek to r al pr ovi n s i s ebaga i mana d imak s u d pad a a y a t ( 1) dan a y at (2 ) b erlak u te r hi t u ng m u l ai ta ngga l 1 J anu ari t ah un b e r i ku t nya .
( 4) P e l aks an aa n ket e n tuan s e b ag a i mana d imak s ud pad a ayat ( 1) dan a y at ( 2) ti d a k bol eh b er ten t an gan den gan ke b i j ak an pen gup ahan s ebag ai mana d i mak s u d dal am P a s al 4. Bagi an Keli ma U pah Min imu m S ek to r a l Ka b u paten/K o t a P a s al 3 5 F ( 1) G u b er n u r d apat m e n et apkan Upah m i n imu m sek to r al kab u p a te n /k o t a .
(2)P e net a p an U pah m i nimu m sektor al ka b up a t en/k o t a dil ak u k an bag i :
a . ka b u pate n /k ot a ya n g m em iliki U p ah m i n i m u m s ekt o r a l kab u pa t en/ko t a ; a ta u b . kab up ate n /k ot a y an g b el um m em ili ki U p ah m i ni m u m sek tor al ka bu pat e n /k ot a. P as al 35G . .. SK No 26 726 3 A P R E S I D E N RE P LBL I K IND ON E S IA - 1 1 - Pas al 3 5G (l ) U p ah min im um se k t oral k ab upa te n/k ot a seb aga im a na di m ak s ud da l am Pa sa l 35F a ya t (1) dit e t ap k a n o leh gu b e rnur u nt uk sektor terte nt u ya n g be rl ak u di wil ayah k a b up ate n/ k ot a bers an g kut a n . (2 ) Ketent uan k r i t eri a s e k tor t e rte nt u p ad a U p a h m i n i m um se ktora l provins i se b a ga i m an a dim ak s ud dala m Pas al 35 8 a ya t (2 ) be rlaku mut a tis muta n d i s terh a da p k r it e r i a se ktor te rte nt u p a d a Up a h m i n imu m sekt oral k a b up aten/ k ot a . Pas al 3 5 H
(1)Bes ara n n il ai U p ah mi nim um se kt oral k ab up at e n/k ot a se b aga i m an a dim ak s ud dalam Pas a l 3 5F a yat (1) dihi t ung de nga n k e t e ntuan seb a gai beri kut:
a.nil ai Up ah mi n im um se k tora l k a b up ate n/k ota h a rus l e b i h tin g gi dar i n i lai U p ah min im um k a b up aten/k ot a; dan
b.nil ai U p ah mi n im um sek toral ka b up ate n /k ot a di hi t u ng m eng gu n ak a n fo rm ula seb a ga im an a di m ak s ud dal am Pa s al 26 a yat (4 ) da n n il ai pen y e s ua i an Up a h min im um seb agai m an a di m ak sud dala m Pas al 26 aya t (5 ).
(2 ) N il a i a pad a n il ai penye sua i an U p a h mi n i m um u nt u k U p ah mini mum sektoral k a b up ate n/k ot a di t e nt uk a n o l e h dew an p e ngu p ah a n k ab up a t e n/k ota. Pas al 3 51
(1)G ub ern ur m enetapk an U p ah m i n im um se k toral k ab up a t e n /k ot a p ad a se k tor t e rte nt u be rd a s a r k a n r ek om e n d as i bup a t i /wa li kota ya n g di usul k an ol e h dewan pengup ah an kab up at en/k ot a.
(2 ) D ew an p en gu p ah a n k ab up a t en/k ota memb e ri kan u s ul an k e pa d a bup ati/w al i k ot a u nt uk di re kom e nd a s i k an ke p a d a gu b ern ur , set e l a h me l a ku k an ta h ap a n : a . i d e nt ifi k a s i dan ana li s i s mengena i se ktor t e rt e n t u berda s a r k an k r it e ri a seb a ga im a n a dim ak s ud dal a m Pas a l 35 G a yat (2 ); dan
b.pe n g h it u ngan be s ar an n il ai U p a h m ini mum se k toral ka b up at e n /k ot a sesuai denga n kete nt uan sebaga im an a di m ak s ud dal a m Pas a l 35H.
(3 ) Se t e lah .. . SK No 267 264 A e € PRE S I DE N (3 ) S e t el ah m el akuk an tah ap an seb agaiman a di m ak s ud pad a a yat ( 2), de w an pe n gup ahan k ab up at en / kota mene n t u k an : a . s e k t or ter ten tu ; dan
b.be sar an n il ai U p ah mi n i mum sek t ora l k ab up at en / kot a, de n g a n memp e rtimb an g k an k on d i si k el an gsunga n u sah a s ek tor t erten tu .
(4 ) D al am men e n tu k an sek t or ter tentu seb agaiman a dim ak s ud pad a a ya t (3 ) h uruf a , d e w an pe n gup ah an kab u p aten / kota me mi n t a sar an dan mas uk an k ep ad a or gan i sasi P en gus ah a dan S e ri k at P ek er ja / S e r i k at Buruh p ad a sek t or t er k ait di k a b up at en / kot a yan g bersan gk u t an . (5 ) H as il p en e n tuan mengen ai sek t or ter t en tu dan bes aran n i l ai U p ah mi n i mu m se k t ora l kab up at en / kota s e b agai man a di mak sud pad a a yat (3 ) di tu angk an dalam bentu k s ur a t r ek ome n d as i dan di us ul k a n k ep ad a b up at i/ wal i k ota un tu k di r ek omend as ik an k ep ad a gub e rn ur . P as al 35 J
(1)U p ah mi n i mum s ek tor al k ab up at en / kot a d itet ap k an de n g an K ep ut u sa n G ub e r n ur dan di um umk an pal i n g lam b at 5 ( lima) h ari s e tel ah U p ah min i mum k a b up aten / kota di t eta p k an .
(2 ) D a l am h al tan g ga l pe n e ta p an U pah m i n i mum sek t oral k a b u p at en / kota j a t u h pad a h ar i Min ggu , h ari l i b ur n asi on al, a t au h ari l i b ur resmi , U p ah m i n i mum s ek t or al pr ovin s i di tetap k an dan d i um umk an ol eh gub e r n ur a t au pen j a b at gub er n ur 1 (s at u ) h ari setel ah h ari M i n ggu, h ar i li b ur n asi onal, a t a u h ari li b ur r esmi. ( 3 ) U p ah m i n i mu m sek t or al k ab up at en/ kota seb agaiman a d i m ak sud pad a a yat (1) d an a yat (2 ) b e r l ak u ter h i tu n g mul ai tan g gal 1 J an uari ta h un be r i kutn y a . ( 4 ) P el ak san aa n ketentu an se b agai man a di m ak sud pad a a yat (1) dan a ya t (2 ) tid ak bol eh ber t en tan g an dengan k eb i j akan pe n gup ah an s e b agaiman a di m ak su d dalam P a sal 4.
15.K et en tu an . ..
S K No 2 67265 A PRES I DE N - 1 3 - 15 . K et e n t uan a y a t ( 3 ) P asal 49 d iu ba h s e hin gga be rb u nyi s e baga i b eri kut : P asa l49 ( 1 ) P e ru saha an yang din yata ka n pailit ata u d ilikui d a s i berdasa rk an k et ent ua n pe ra tura n p erund ang-un dang a n , U pah da n h ak l ai n nya y a n g be lum d ite ri m a oleh P e ke rj a/ B u ru h me rupaka n ut a ng y a ng d id ah uluk a n p em baya ra n ny a. ( 2) Upah P e ke rj a/ Bu ru h s ebaga i m ana d im a ks u d p ad a ayat ( 1 ) d id a h ulu ka n p em bay ara nny a s eb e lu m p em b ayara n kepa d a s e mu a k re dit ur. ( 3 ) H ak l ai nnya dari P e kerj a/ Bu ru h s eba gaim an a dim aks u d p ad a a ya t ( 1 ) d idahulukan p e m b a yara nny a a t a s s emua kred it ur te rmasu k kre dit ur p re fere n k e cuali k epad a para kre ditur pemega ng hak jamin an ke b endaa n. 1 6 . K e t e nt uan P asal 69 d iu bah s e hin gga b e rbu n yi s ebaga i b e rikut : P a sal 69 D ewa n p engu pa ha n terdiri ata s :
a.d ewan pe ngupahan n asional;
b . d ewan p e n gupahan p rovin si; d an
c.d ewa n pengupahan k ab u p aten / k ot a .
17 . Ket e nt uan a ya t ( 1 ) h uru f a P a sal 7 1 diuba h dan s e t e l ah h u ru f d ayat ( 2 ) d i t am bahk a n 1 ( sa t u) hu ruf yak ni hu ru f e s erta s et e lah huruf c ayat ( 3 ) d it a mbahk an 1 ( sat u ) hu ru f yakn i hu ru f d s ehin gg a P asa l 71 berb u nyi s e baga i beri ku t : P a sal 71 ( 1 ) D ewa n p engup ahan nasi ona l b ert ug a s m e m beri k a n s a ra n d an p e rtimb a n gan ke p a d a P e m eri nt ah Pu sa t d alam ran gk a:
a.p ene t apa n ke b ij akan p e n gupah an; dan
b.penyusu nan d a n p e n g em b an ga n s ist em pengup a h an .
( 2) D ewa n pe n gupaha n pro v in si be rtug as mem b erik a n s aran da n p ertimba nga n kepad a gub ernu r d alam ra n g ka : a . p ene t a pa n U pa h m inim u m provinsi; b . p e net ap an ... SK N o 267 26 6 A PR E SID EN R E P LB LIK IND ON ES I A - 1 4 -
b.pene t a p an U pah m i ni m um k a b up a te n/k ot a ba gi k a b up aten/ kot a y a ng mengu s u lk an ;
c.penyia p a n bah a n pe ru mus an p eng e m b an g a n si s te m pe ngu p ah a n ;
d.pene rap a n U p ah m i n im um se rta st ruktu r da n sk al a U p ah di Pe rus ah a a n pa d a tingka t p r ovins i ;
da n e . pe net a p an U p ah mi ni m um sektoral pr ovi n si . (3 ) Dew an pe ngup ah a n k ab up ate n/k ota b e rt ug a s mem b e r i k an sa r a n dan pert imb an g an k e pa d a bup at i /wa li k ota dalam r an gk a :
a.pen gus ul an U pah m i n im um ka b up a te n/ k ot a ;
b.pen y ia p an bah an peru m us a n pe ng e m b a n ga n si ste m pe ngup ah a n ;
c.p en e r a p an U p ah mi n i mum se rt a st ruk tu r d an skala U p ah di Peru s ah aan pad a tin gk at k a bup a te n/ k ot a ; dan d . pengus ul an Up ah mi n im um se ktor a l k a b up ate n/ k ot a .
Pas a l II
1.Pa d a saa t Pe ra tur a n Pe merin tah i ni m ul ai berl ak u:
a . Up ah m i ni m um p r ovi n si Tah un 20 2 6 da n U pa h min im um se k t or al provin si Ta h un 20 2 6 di t et a p k an de n g an K e p utus an G ub e rn ur da n dium um ka n pali ng l a m bat pad a ta n ggal 24 De s e mb e r 20 2 5 ;
b.Up a h mi ni m um k ab up aten/k ot a T ahun 2026 dan U p a h m i n im um s e kt oral k a b up aten/k ot a T ah un 2 02 6 di t etap k an deng an K e p ut us a n G ub e m ur da n di um um k a n paling l am b at pa d a tan gg al 24 D e s e m b er 20 2 5 ;
c . Up ah m i n im um provin si Ta h un 202 6, Up a h mi n im um sek tor al pr ovin s i Ta h un 2 02 6, U p ah mi ni m um k a b up ate n/ k ota T ah un 20 2 6, dan Up ah m i ni m um se k t or al k a b up ate n/ k ot a T ah un 202 6 seb a gaim a n a di mak s ud dalam huruf a da n h uru f b berl ak u te rh it ung m ul a i ta n g gal 1 Jan ua r i tah un 20 2 6 ; dan d . Pe lak s a n a a n k et ent uan seb agai m ana dim ak s ud dal am h uruf a d an h uru f b t id ak boleh be rt e nt an g an de ngan keb i j a k an pe ngup ah a n se ba gai m a n a dimak s ud dal am Pas a l 4.
2.P e ra turan Pem eri n t a h i ni m ulai berl ak u pa d a ta nggal di und an gk a n .
A gar ... PR ES ID E N R E PL B LIK IND ON ESIA - 1 5 - A gar s etia p oran g m en getah u in y a, m em e ri n ta h k an p en gu n d an g an P eratu ran Pem e rin tah m t de n gan pen em p a tann y a dal a m L em b ar an N e g ar a R ep u b li k I n d on e sia . D i tetap k a n di J ak a r ta pa d a t an gg al 1 7 D e se m b e r 20 2 5 PR ES ID E N R EPUB LIK I NDON ESIA, tt d . PRA BOWO S U B IAN T O D i u n d a n g k an di J ak art a p a d a t an ggal 1 7 De se m b e r 20 2 5 ME N T ER! S E KR E TAR IS NE GA RA tt d . P RA SE T Y O H AD I L E MB A RAN NE GA RA RE P UB L I K I N DON E SI A T AH UN 20 2 5 NOM O R 1 8 7 S K N o 267 267 A P R E S I DEN PEN JE LA S AN A T A S P E RA TU RAN PEMERI N T A H R EPU BLI K IN D ON E SI A N O MO R 49 TA H U N 2 0 2 5 TEN T A N G P E RU BA H A N K E DUA A TA S P ERA TU RAN PEMERI N TA H N O MOR 3 6 T A H UN 2 02 1 T EN TA N G P EN G UP A HAN I. U MU M Pe me r in tah Pu s at m e netap k an keb i jak a n pengup a h a n seb a gai saJa h sat u u p aya u nt uk mewuj ud k a n ha k P e k e rj a/ Buruh a t a s pe nghi d up a n ya n g l aya k bagi kem anus ia an. Selai n it u k e b i ja k an pe ngup aha n bertu ju an u n t uk me wuj u d kan hub unga n in d us t ria l ya n g h arm oni s , di n a m i s , dan be r k e adil an. D engan adan ya Pu t us a n Mah k amah K on s ti tu s i N om or 168 /P U U -XX I /20 2 3 , Pe m e r in tah Pu s at h a ru s me nyesuaik a n be b er a p a k e te ntuan pe ngu p ah an kh us us n ya ya n g te r k a it denga n U p ah m i n imum , pe ran dew a n pe ngup ah a n , ser ta st ru kt ur da n sk a l a U p ah . Pa d a das ar n ya pe ne tap an U pa h mi n i m um di ara h k an menuj u t ingk at pengh id up a n yan g laya k bagi P e ke rja /Buruh dan ke l uarga n ya, o le h kar ena n y a penye sua ia n ind e k s te r te nt u yan g dis i mb olk a n de n gan a pad a for mula pe ngh it u nga n U p a h mi n i mum h aru s m emp e r t i mb a n gk an ke b utu han h id up l ayak bagi P e k e r ja / Buruh dan ke l uarga n ya. I nd ek s t er te n t u te r se b ut m e nja di in st ru me n pent in g u ntuk mema sti ka n bah wa pene t a pa n U p ah m inimum t i d ak ha n ya me m p er ti mb an gk a n asp e k e kon om i mak ro, t e tap i j uga me nj ami n pe me nuhan st and a r ke hi d up an ya n g la yak . D ala m pe ru mus a n keb i j ak a n p engu p a h a n yan g dil ak uk an o leh Pem e r in ta h Pu sat ju ga pe rlu dit in gk a tk a n ket er li b atan dari de wan pe ngup a h an daer a h ya n g di da l a m nya te r da pat un s ur pe m e r i n ta h da e r a h , se hi ngga ke b i j ak an pe ngup ah an ya n g dit e t a pkan ben a r- be na r m e m e nuh i ras a ke ad il an bagi se luruh P ek e r ja/Bur u h dan P e ngu s ah a se s uai de n ga n ko nd i si sosiaJ e ko n om i di mas in g-m as in g da e ra h . P e r a turan P e me r intah in i j u ga u n tuk m emb e r ik a n fleks i b ili t a s da n pe ngh a rgaan t er h a d ap sekt o r yan g m e mili k i prod uk t i vit as , ki n er ja , dan ke m am p uan u sah a yan g leb i h tin g gi, t e r m a s uk dari a s p e k karak teris ti k dan ri s i k o ke r ja yan g berb e d a se hin gga Pe ke rj a /Bur uh di se kt or t er seb ut dap at me m p e r o le h U p ah ya n g le b i h ba ik. Selain a s p e k-asp ek t er s e b ut , pe n yu s unan st ruk tur da n sk ala U p a h j u ga m e nj a di bagian pe nt i n g dari keb ij a k an ... SK N o 2 6 72 6 8 A P R E SID E N REP LBLIK I N DONE S I A k e b ijaka n p en gu paha n y ang b er kea d i lan. St ruk tur d an s k al a Upah m eru p akan p edo man b agi P e rus aha an d alam m en e t a pk an besaran Upah be r da s arkan k e m a mpu a n Pe rus ahaa n d an pr odu k ti v i t a s k er j a, den g an mem per ha ti ka n g o l ong a n, j a b ata n , m a sa k er ja , p e n didik an, d a n k o mpe t en si P e k er j a /B uru h. P ene r a pan s t ru k t u r dan s k a la Upa h y an g ob j ek ti f dan t r a n s pa r a n d i h ara pk an d a pa t m en do r on g p e n in g k a t an pr odu k t iv i t a s, m e n c ipt akan ikl i m ker ja y a n g k o n du si f, ser t a m e mi n im a l kan k esen j a n g a n Up ah d i d a l am P e ru sah aan . B e r da s arka n h al - ha l t e r seb ut d i a t as , perlu d il akuk a n p erubahan t e r h a dap s eb a g ian k ete n t u a n y an g a d a d al a m P er a t u r a n P e m er i n ta h No mo r 36 Ta hu n 2 0 21 t en t a n g P e n gu pa han se b a g a i mana te l a h diub ah den g an Pera tu r an Pe m e r i n t ah N o m or 5 1 T ahun 2 0 23 t e n t a n g P e r u ba h an a t as Pe r a tur a n P e mer in t ah No m or 36 T a hu n 2 0 2 1 t e n t ang Pe n gu pahan . P e ru ba han in i dimaksudk an u n t u k m e m p er ku at p el a ks ana an k e bi j a ka n pengu p a ha n y ang re sp o n sif te r h a da p perk em ba ng a n e k on o m i dan huk u m, s ek al i gus me m a st i k a n p em en u h an hak P eker ja/Bu ru h a ta s p e ng hi du pan ya n g la y ak, s er t a men ci p t a kan h u bun g a n in dus t ria l yan g b er ke adil a n , hanno ni s, d an b e r ke lanjutan . P e ru bahan p o k ok da lam k e t e n t u an Up a h mi n i mum d alam Pe r a tu ran Pemer in t ah i n i an tara lai n t e r kait d en g an i n dek s t e rt en tu p a da fo r mu la p eng h i t u n g a n Upa h m i n i mu m, p e n a m ba h an j enis Up a h mi n i m um y ai t u Up a h m i n i mum se k t or al , k e t e rl i b a ta n d e wan p engup a h a n d ae r ah d al a m penet apa n k e b i jak a n p en gu paha n, s er ta op t i ma li sas i fu n g si s trukt u r d a n s k al a Up ah. II . PA SAL D EMI PA S AL P a sal l A ngk a 1 P as al 2 A y at ( 1 ) Yan g dimaksud d e n g an " p en g h i du pa n y a n g l a y ak b a g i k e m a n usi a an t e r mas uk p eng h a si l a n ya n g m em e nu h i p en g hi du pa n y a n g m e ru pa k an juml ah p e nerima an a t a u pe n d a pa t a n P e k er j a / B u ru h d a ri h as il p ek er j a ann ya se h i n g ga m ampu mem e n uh i ke but uh an h idu p P e k e r j a/ Bu ru h d an k elua r ga n y a s e ca ra w aja r y a n g m eli put i m a kan an dan mi n uman, s a n dang, pe r u ma h an, p en d i di k an, k e seh at a n , re k re asi , d an jam i n an hari t u a. A y a t ( 2 ) Yan g d i mak sud de n g an " m e m per ole h p e r laku an y a n g s a ma " ada l ah P e n gu s aha da l a m m e n e r apk a n s i s te m pengu pa ha n t an p a m em bed a kan jen i s k e la mi n , s uk u, r as, agama, w arna k u li t , da n a li r an p oli t i k. A y a t (3) .. . SK No 2 67 2 69 A P R ES ID E N RE P LB L I K I N D O N E S I A Ay at (3) Yan g d imaksud d eng an " pe ke rja an y an g sa m a nilain y a a d alah p e k e rj a an yang bo bo tn y a s am a diuku r da r i a ntar a l ai n k o mp e te n si, r isiko k e rja , d an tan g gun g ja wab d alam sa tu P e rusahaan. A ngka 2 P asal 4 A y at (1 ) C ukup jelas. A y at (l a) Y ang dim ak sud d en g an " dewan p engu paha n" me nca ku p de wan p e n gupahan n a sio n al, dewan p e n gup ah an pr o vin si, d an d e wan p engup ah a n k abup ate n / ko ta. A y at (2 ) C u ku p jelas. A y at (3) Cu ku p jela s. A ngka 3